Przemoc jako wyzwanie wychowawcze
Współczesna szkoła/przedszkole, oprócz pełnienia funkcji edukacyjnej, stoi przed trudnym zadaniem wychowywania i wspierania dzieci w radzeniu sobie z wyzwaniami społecznymi. Jednym z najpoważniejszych problemów jest przemoc — zarówno fizyczna, jak i psychiczna czy emocjonalna. Jej skutki dotykają nie tylko ofiar, lecz także całej społeczności szkolnej, osłabiając poczucie bezpieczeństwa i zaufania. Dlatego przeciwdziałanie przemocy nie może ograniczać się wyłącznie do działań podejmowanych przez nauczycieli; konieczne jest zaangażowanie rodziców oraz zbudowanie partnerskiej relacji między rodziną a placówką edukacyjną.
Razem tworzymy dobre relacje
Przedszkole i dom to zespół, który współpracując, działa na rzecz dobrostanu dziecka. Nasza współpraca buduje poczucie bezpieczeństwa i zaufanie. W kontekście przeciwdziałania przemocy rówieśniczej ma to znaczenie ze względu na istotę dobrego przepływu informacji między dorosłymi. Co więcej, kiedy dorośli opierają swoje relacje na zaufaniu i akceptacji, modelują w ten sposób zachowania dzieci. Dzieci uczą się przez codzienne wspólne zabawy i naukę, dzięki wsparciu dorosłych i rówieśników, a także przez naśladowanie dobrych wzorców.
Rola placówki w przeciwdziałaniu przemocy
Placówka oświatowa ma szczególną odpowiedzialność w zakresie profilaktyki i reagowania na przejawy przemocy. Kluczowe działania to:
- edukacja dzieci na temat sposobów rozwiązywania konfliktów bez użycia agresji,
- tworzenie bezpiecznej przestrzeni poprzez jasne regulaminy i konsekwentne ich egzekwowanie,
- prowadzenie zajęć profilaktycznych i warsztatów rozwijających empatię, komunikację i współpracę,
- wczesna interwencja w sytuacjach ryzykownych.
Skuteczność tych działań wzrasta jednak, gdy są one wspierane i kontynuowane w środowisku domowym.
Budowanie relacji rodzic–placówka
Podstawą profilaktyki przemocy jest partnerska współpraca placówki z rodzicami. Relacja ta powinna opierać się na wzajemnym zaufaniu, otwartości i wspólnym poczuciu odpowiedzialności za dobro dziecka. Kluczowe elementy tej współpracy to:
- regularna komunikacja – spotkania, konsultacje, a także szybka reakcja na pierwsze sygnały niepokojących zachowań,
- edukacja rodziców – organizowanie warsztatów i prelekcji dotyczących wychowania bez przemocy, umiejętności wychowawczych oraz wsparcia emocjonalnego,
- włączenie rodziców w życie placówki – udział w wydarzeniach, projektach profilaktycznych czy akcjach promujących kulturę dialogu i szacunku,
- wspólne ustalanie zasad – jasne i spójne normy obowiązujące zarówno w domu, jak i w przedszkolu.
Jak współpraca wzmacnia wychowanie?
Kiedy rodzice i przedszkole działają spójnie, dziecko doświadcza stabilności i przewidywalności. Wie, jakie zachowania są akceptowane, a jakie nie. Dzięki temu:
- normy społeczne stają się bardziej czytelne, co zmniejsza ryzyko zachowań agresywnych,
- dziecko uczy się odpowiedzialności – konsekwencje niepożądanych działań są podobne w obu środowiskach,
- rozwija się kultura dialogu – uczniowie obserwują, że dorośli potrafią współpracować, szanować się i wspólnie rozwiązywać problemy,
- wsparcie emocjonalne jest pełniejsze, bo rodzice i nauczyciele dostrzegają i reagują na potrzeby ucznia w sposób komplementarny.
Co możemy zrobić jako rodzice?
• Słuchać uważnie – nie bagatelizować „żartów” i niepokojących nas zabaw.
• Rozmawiać codziennie – o emocjach, relacjach, sytuacjach w klasie.
• Obserwować sygnały ostrzegawcze – zmiany zachowania.
• Współpracować z przedszkolem – nie zwlekać ze zgłoszeniem niepokojących sytuacji.
• Nie budować wrogości między dziećmi – nie każdy konflikt, nieporozumienie lub problem między dziećmi wymaga interwencji ze strony rodziców i karania winnych.
